Wniosek dowodowy podatnika powinien zostać uwzględniony przez organ podatkowy

Wniosek dowodowy podatnika mający na celu wyjaśnienie istotnych kwestii  powinien zostać uwzględniony przez organ podatkowy.

Zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej „Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem”.

Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli strona zgłasza dowód, to organ może nie uwzględnić wniosku (tj. odmówić przeprowadzenia określonego dowodu), jedynie, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony (podatnika). W przeciwnym przypadku, wniosek dowodowy strony powinien zostać uwzględniony.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia  27 czerwca 2012 r. sygn. I FSK 1344/11 podkreślił, że „zawarte w art. 188 o.p. sformułowanie “chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem” odnosi się do sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Jeżeli dowód dotyczy tezy odmiennej powinien być przeprowadzony” (por. wyrok NSA z dnia 22 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2669/04, oraz wyrok NSA z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt FSK 228/06).

Jeżeli żądanie przeprowadzenia dowodu dotyczy tezy odmiennej (tzw. przeciwdowód), wniosek dowodowy powinien zostać uwzględniony przez organy podatkowe (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 15 października 2008 r. sygn. III SA/Łd 75/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 lipca 2009 r. I SA/Kr 232/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2009 r. sygn. I FSK 382/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 12 lutego 2009 r. sygn. I SA/Łd 27/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 marca 2012 r. sygn. III SA/Łd 66/12). W najnowszych orzeczeniach do takich samych wniosków dochodzi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyrok z dnia 21 maja 2013 r. sygn. I SA/Gd 490/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 grudnia 2012 r. sygn. III SA/Wa 1504/12 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. I SA/Gl 619/12.

Jak podkreśla  Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. I SA/Ol 213/08 „Żądanie przeprowadzenia dowodu jest jednym z uprawnień strony postępowania. Żądanie to, zgodnie z art. 188 Ordynacji podatkowej, należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, czyli dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy, chyba, że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z przepisu tego wynika, że jeżeli strona zgłasza dowód, to organ może nie uwzględnić wniosku, jedynie, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony” (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2008 r. sygn. I SA/Kr 1037/08, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. II FSK 503/08

Należy podkreślić, że zaniechanie przez organ podatkowy podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania materiału dowodowego, gdy strona powołuje się, zgodnie z art. 188 Ordynacji, na określone i ważne dla niej okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania podatkowego, skutkujące wadliwością decyzji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 2 października 2008 r. sygn. I SA/Kr 1037/08, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2010 r. sygn. I SA/Łd 622/10).

W wyroku z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. I SA/Łd 307/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że  „ustalając fakty mające znaczenie dla sprawy organ obowiązany jest również rozważyć wnioski strony w tym zakresie. Niepodjęcie przez organ podatkowy czynności procesowych – zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone okoliczności – należy uznać za istotne naruszenie przepisów postępowania podatkowego. Zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy stanowi naruszenie art. 122 o.p.”.

Przepisy Ordynacji podatkowej nakładają na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nakazuje umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Powyższa zasada w postępowaniu podatkowym, w którym występuje przewaga władztwa administracyjnego, a więc brak jest kontradyktoryjności, stanowi jedną z najistotniejszych gwarancji praw podatnika. Ponadto, należy także wskazać na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. I FSK 111/11), zgodnie z którym „organy podatkowe obowiązane są do rzetelnego ustalenia stanu faktycznego rozstrzyganej sprawy i nie mogą dowolnie selekcjonować dowodów, które są podstawą ustaleń faktycznych, co oznacza, że nie mogą odmawiać przesłuchania świadka zgłaszanego przez podatnika na okoliczności przez niego przytaczane, z tego np. powodu, że według organu okoliczności te są już wyjaśnione”. Bowiem nawet jeżeli „strona wskazuje na dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony” (wyrok NSA z dnia 9 listopada 2011 r. sygn. II FSK 866/10).

Wniosek dowodowy podatnika powinien zostać uwzględniony przez organ podatkowy

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *